Duurzaam voor Dummies – Spullen weigeren

In Duurzaam voor Dummies zal ik elke keer kort een tip uitlichten om duurzamer te leven. Deze tips zijn laagdrempelig en makkelijk te realiseren. Ook kan je lezen hoe je met deze kleine aanpassingen een verschil maakt. Want het maakt niet uit hoe groot de stappen zijn die je maakt, of hoe snel je ze maakt, het gaat erom dat je ze maakt. Zodat we samen, stap voor stap, toe kunnen werken naar een groene, leefbare aarde. Doe je mee?

“Hé het is gratis!” Of het nou gaat om pennen, goodiebags, leesmateriaal, kleine cadeautjes of merchandise. Wie vind het nou niet fijn om gratis spullen toegestopt te krijgen? Het voelt alsof je een cadeautje krijgt en daar wordt bijna iedereen blij van. Ikzelf ook. Nou ja, op de korte termijn dan. Want herken je dat gevoel dat je thuiskomt met al je gratis spullen en beseft dat je het niet nodig hebt? Of er geen plek voor hebt? Of dat je het eigenlijk helemaal niet wilde hebben, maar aangenomen hebt omdat het gratis was?

Ik denk dat dit een soort universele ontgoocheling is die we allemaal wel eens meemaken als we dingen kopen of meenemen die we eigenlijk niet zo geweldig vinden als we dachten. Met als gevolg dat óf de gratis spullen linea recta naar de vuilnisbak verhuizen, of ze ruimte in gaan nemen in je huis. Als dat laatste het geval is, betekent dat ook: ze elke keer optillen als je wilt schoonmaken, elke keer afstoffen, elke keer als je verhuist, ze in een verhuisdoos doen en in je nieuwe huis weer een plekje geven en er elke keer naar kijken en denken: moet ik dit nou wel of niet weggooien? Het moge duidelijk zijn dat ik dit de moeite niet waard vindt.

Behalve dat al deze spullen ten koste gaan van een opgeruimd huis en daarmee ook een opgeruimd hoofd, zit er ook een prijskaartje aan voor het milieu. Dat is iets waar de meeste mensen, inclusief mezelf, niet zomaar over nadenken. Daarom schrijf ik voor jullie deze blogpost, om je te informeren zodat je bewust kan gaan kiezen wat jij in het vervolg wilt doen.

Het prijskaartje van gratis spullen

Bij sommige goederen zit de prijs hem niet zozeer in wat je er als consument voor betaalt, maar in de nadelige effecten die het heeft op het milieu, andere mensen en/of dieren.

Ik ga het proberen te illustreren met een voorbeeld. Ik ben op een evenement waar ik gratis pennen mee kan nemen. Het zijn van die plastic balpennen waar het logo van de organisatie op geprint staat. “Hé het is gratis!” denk ik, en neem een pen. Of misschien vijf. Of tien. Want pennen kan ik altijd gebruiken.

Met mijn zakken vol met pennen kom ik thuis aan, en besef ik me dat ik al een etui vol met soortgelijke bedrukte, plastic pennen heb. Ik stop deze verzameling pennen bij de rest, me niet beseffende dat ik niet zo vaak meer schrijf en al deze pennen dus nauwelijks gebruik. Het etui gaat nauwelijks meer dicht, maar met wat geweld lukt het nét.

Als ik echter terugspoel tot voor het moment voordat ik mijn zakken vol stopte met pennen, zelfs voordat de pennen in een nette doos verpakt aankwamen bij de desbetreffende organisatie, helemaal terug naar het moment dat mijn pen nog bestond uit aardolie, dan zie ik dat er voor mijn slordig weggestopte pennen extra plastic en dus extra aardolie nodig was (ik schreef eerder ook al over de nadelen van plastic in dit artikel). Er is extra energie en water nodig om het plastic te maken uit aardolie en om uit mijn plastic weer een pen te maken. Mijn pennen moeten vervoerd worden van oliebron naar fabriek naar fabriek naar opslag naar drukkerij naar opslag naar organisatie naar evenement, wat ook weer brandstof kost. Grote kans dat mijn pennen ook nog ‘Made in China’ zijn, en dat ze gefabriceerd zijn onder niet al te geweldige omstandigheden en dat degene die mijn pennen maakte er een ontoereikend loon voor kreeg. Daarbij is aardolie ook een fossiele grondstof, en fossiele grondstoffen beginnen op te raken. Het is al met al een niet al te positief verhaal, mijn excuses daarvoor. Maar: jij kunt wat doen.

Wat kan ik doen?

Ik lees nu mijn eigen verhaal en het eerste wat ik denk (en misschien jij ook wel) is: Maar het heeft toch helemaal geen zin als ik in mijn eentje hier verandering in probeer te brengen?

Dat klopt.

Eén iemand die geen pennen pakt op het evenement, dat gaat de organisatie echt niet merken. Je hebt in je eentje totaal geen invloed op dit soort processen. Anderzijds, als niemand iets doet, gaat er zeker niets veranderen.

Bekijk het zo: als iedereen elke keer maar denkt: “ik kan net zo goed een pen pakken, want ik kan toch niets veranderen”, dan zal er ook niets veranderen. Het feit dat iedereen de pennen aan blijft nemen geeft de organisatie de indruk dat gratis spullen weggeven werkt en zal hun de impuls geven om nog meer pennen te produceren, elke keer opnieuw. Als ze echter merken dat steeds minder mensen geïnteresseerd zijn in de gratis spullen, zullen ze er misschien mee stoppen. Zeker als een paar mensen hen laten weten waarom ze het liever niet aannemen. En dan verandert er wel iets. En al dit soort kleine veranderingen samen, zorgen uiteindelijk voor grote veranderingen.

Dus nee, het heeft geen zin om in je eentje iets anders te gaan doen. Maar het heeft wel zin als heel veel mensen in hun eentje iets anders gaan doen. En misschien inspireer je anderen daarmee wel om je voorbeeld te volgen.

Praktische tips

Oké, dus je wil minder spullen gaan aannemen. Hoe pak je dat aan? Hier een paar praktische tips:

  • Bedenk waar jij normaal gesproken gratis spullen meeneemt. Dit kan van alles zijn:
    • De goeie ouwe gratis pen
    • Kleine plastic hebbedingetjes (bij bijvoorbeeld HappyMeals, in grabbeltonnen, etc.)
    • Dingen die je er gratis bij krijgt in de winkel (zo kreeg ik ooit een sporttas bij een flesje parfum)
    • De gratis krant onderweg (Metro, Spits)
    • Tijdschriften in de supermarkt (Allerhande, e.d.)
    • Goodiebags
    • 3D-brillen in de bioscoop (één keer aanpakken en daarna hergebruiken)
    • Notitieblokken, sleutelkoorden, zadelbeschermers, mapjes, potloden, etc. die je vaak bij een open dag krijgt
    • Foldertjes en flyers
    • Kleine souvenirs of aandenkens
    • “Cadeautjes”, bijvoorbeeld in restaurants, of door politieke partijen of goede doelen die op straat reclame maken
    • The list goes on…
  • Als je de volgende keer in eenzelfde situatie komt, denk dan even na voordat je iets aanneemt. Zeg “nee, bedankt” of loop er aan voorbij.
  • Indien nodig kan je het zelfs teruggeven en aangeven dat je het toch niet hoeft.

Dat is alles! Meer hoef je niet te doen. Laten jullie me weten of jullie er iets aan hadden?

p.s. Deze tips sluiten aan bij de eerste R van de vijf R’s van Zero Waste: Refuse. Lees hier meer over Zero Waste.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s